Beleidsplan 2011-2015
Hervormde gemeente Burgh
Protestantse kerk in Nederland
Inleiding
Wat bedoelen we met een beleidsplan? Dat is in gemeenten die behoren tot de Protestantse kerk in Nederland een notitie waarin duidelijk wordt waar de gemeente voor staat, wat zij de komende 4 jaar van plan is en hoe zij de gestelde doelen wil bereiken. Het beleidsplan helpt ons als gemeente om keuzes te maken en knopen door te hakken.
Hoe is het beleidsplan tot stand gekomen.? Het afgelopen jaar hebben we in de kerkenraad verschillende bronnen voor beleid bestudeerd, zoals de geschiedenis van de gemeente, de concrete samenleving van de gemeente, diaconaat, het profiel van de gemeente, pastoraat en kernfuncties van de gemeente.
Vervolgens zijn deze onderwerpen op de gemeenteavond van 3 november 2010 in groepen besproken. De weerslag van deze gesprekken is in dit beleidsplan opgenomen.
De kerkenraad heeft het conceptbeleidsplan voorgelegd aan de gemeente tijdens de Najaarsgemeenteavond op woensdag2 november 2011.
Naar aanleiding van deze vergadering is het definitieve beleids- plan tot stand gekomen.
De kerkenraad van de Hervormde gemeente Burgh
November 2011
Hervormde Gemeente Burgh
Omringd door perenbomen staat in het midden van het Zeeuwse ringdorp Burgh het oudste protestantse kerkgebouw van het eiland, gebouwd tussen 1671 en 1674.
Burgh-Haamstede is een woonkern, gelegen op Schouwen-Duiveland. Het bestaat uit twee dorpen, Burgh en Haamstede, die nog duidelijk herkenbaar zijn. Met 4517 inwoners (2008) is het na Zierikzee de grootste kern op het eiland.
Sinds Schouwen-Duiveland via dammen en bruggen vaste verbindingen kent, heeft de recreatie een grote impuls gekregen. Het eiland is bekend om zijn brede stranden, natuurschoon en rijkdom aan monumenten, waar de kerk van Burgh er één van is. Van de vakantiegangers in Zeeland uit binnen- en buitenland koos in 2008 ruim een derde (35 procent) voor Schouwen-Duiveland.
De toeristische sector op het eiland vormt 14,8 procent van de werkgelegenheid.
Doordat vakantiegasten het hele jaar door, maar vooral in de zomer, ons dorp en ook onze kerk weten te vinden, kent de Hervormde gemeente Burgh een “zomergezicht” en een “winter- gezicht”. In ons dorp willen wij voor inwoners en gasten een open kerkgemeente zijn, met ruimte voor een glimlach en met respect voor elkaars geloof.
De Hervormde Gemeente Burgh telt 346 ingeschrevenen (peildatum 3 januari 2011), waaronder 144 doopleden en 143 belijdende leden.
Naast leden kent de gemeente ook een aantal gasten (45), die (ook financieel) bij de kerk van Burgh betrokken zijn.
Een omschrijving van wie deel uitmaken van de gemeente:
- (veelal oudere) geboren en getogen Burghenaren
- volwassenen met een baan
- gepensioneerden, vaak van elders vanwege de rust en ruimte op Schouwen komen wonen
- een klein aantal kinderen en jongeren (leeftijd basis- en middelbaar onderwijs)
- inwoners van (Nieuw-)Haamstede en elders, die zich naar onze gemeente hebben overgeschreven
- toeristen, waarvan een deel behoort tot de ‘vaste gasten’
Het hart van onze gemeente klopt in de zondagse vieringen.
Kernwoorden bij de invulling van deze vieringen zijn:
- omgang met de Bijbel vanuit het heden (ruimte voor eigentijdse vragen vanuit ontwikkelingen op gebied van cultuur, wetenschap, samenleving, theologie)
- ruimte voor verschillen in geloofsbeleving
- aandachtig vormgegeven liturgie met regelmatig bijzondere muzikale bijdragen (gastmusici, solozang, de Burghse Cantorij o.l.v. onze cantororganist)
Beeld van de gemeente
Moge het geloof waarin we staan
Hoorbaar worden in ons spreken.
Moge de hoop die leeft in ons hart
Zichtbaar worden op onze gezichten.
Moge de liefde die ons bezielt
Tastbaar worden in ons handelen.
(Uit: Kees Pannekoek, Het gesprek bij de bron)
Van oudsher zijn we een open, gastvrije gemeente. Woorden als flexibiliteit, saamhorigheid, thuisgevoel, ruimdenkendheid en progressiviteit zijn op de gemeente van toepassing. Verder heeft Burgh bijna altijd jonge, beginnende predikanten. Zij krijgen en spelen in de geschiedenis van de gemeente een belangrijke rol.
In Burgh wordt nog veel waarde gehecht aan de identiteit van de gemeente en het eigen karakter van de erediensten.
De vergrijzing en de zorglijke financiële situatie zijn belangrijke aandachtspunten.
In onze gemeente hecht men waarde aan de volgende kernfuncties die aan het gemeente-zijn kunnen worden toegeschreven: openheid, samen vieren, een gastvrij huis voor jong en oud en omzien naar elkaar, wat ook maatschappelijke betrokkenheid betekent.
We zijn in het dorp soms nog onzichtbaar en dat willen we ver- anderen.
Actiepunt:
- Als gemeente onszelf beter profileren in ons dorp en de Westhoek, o.a. door contacten met bedrijven, winkeliers en buurtverenigingen, zoals de Stichting Burghse Dag.
Werkvelden in de gemeente
Liturgie
Iedere zondag is er een kerkdienst, waarbij de liturgische gang door het jaar wordt gevolgd. Voor onze diensten maken wij gebruik van het Oecumenisch Leesrooster (zoals vermeld in De Eerste Dag). De kerkenraad heeft een basisliturgie opgesteld, die als leidraad fungeert voor de vormgeving van de dienst. Hiervan kan worden afgeweken. In principe wordt er voor elke viering een liturgieboekje gedrukt. In het liturgieboekje worden tenminste de schriftlezingen en de gezongen liederen, voor zover die niet uit het Liedboek voor de Kerken komen, afgedrukt.
De liederen worden gekozen zowel uit het Liedboek als uit moderne bundels (Zingend Geloven, Tussentijds, Gezangen voor Liturgie). De gebeden zijn in wisselwerking met de gemeente met gezongen responsies. Vast onderdeel in het eerste deel van de dienst vormen het kyriëgebed en een aansluitend staande gezongen glorialied (het gloria vervalt in de ‘paarse’ tijden).
Liturgie en kerkmuziek krijgen in onze gemeente veel aandacht. Kenmerkend zijn:
- een gemeente met een kerkmuzikale traditie
- breed liederenrepertoire uit de oecumenisch-protestantse traditie
- een oecumenisch georiënteerde liturgie
- een liturgie met gezongen onderdelen
Actiepunten:
- handhaven van kwaliteit in woord en muziek
- verbreden van het aanbod van liturgische vieringen: (orgel)vespers, morgengebeden, etc.
- de kerk duidelijker presenteren als meditatieve stilteplek, bijv. met doordeweekse vespers, mede voorbereid en geleid door gemeenteleden (bijv. op bijzondere gedenkdagen), in overleg met “Samen Vieren”, het oecumenisch overleg van zeven kerken in de Westhoek.
- evalueren van het optreden van de cantororganist en onze cantorij in de kerk van Burgh, en in de toekomst mogelijk in de Westhoek in het kader van “Samen Vieren”.
- oefenen van nieuwe liederen o.a. uit het nieuwe liedboek o.l.v. cantor-organist en cantorij.
- werving onder kerkbezoekers van nieuwe cantorijzangers, zowel mannen als vrouwen.
- toerusting van Kerkenraad en Pastorale medewerkers.
Pastoraat
Gods omzien naar ons mensen proberen wij als gemeente te beantwoorden met omzien naar elkaar. Het gaat om het delen van vreugde en verdriet, waarbij in ontmoetingen geloof, soms op de voorgrond, soms op de achtergrond, een rol speelt.
Pastorale zorg geldt voor iedereen! Het signaleren en doorgeven van wat er in de gemeente speelt is erg belangrijk. Pastoraat gebeurt hier vooral aan ouderen. Jongeren bereiken is moeilijker. Zonder ons op te dringen willen wij als kerkgemeenschap ook attent zijn richting niet-kerkelijke inwoners van Burgh en reageren wij positief wanneer er van buiten de kerkgemeente een pastoraal beroep op ons wordt gedaan.
In het oude beleidsplan ontbreekt beleid met betrekking tot huiselijk geweld en seksueel misbruik. Dit is een aandachtspunt geworden door de ontwikkelingen in de maatschappij.
Wij beschouwen de koffieochtenden ook als een vorm van pastoraat. Naast de pastorale ouderlingen is er een aantal vaste bezoekmedewerkers die assisteren bij het pastoraat.
Ouderlingen en predikant leggen prioriteit bij zieken en aandacht vragenden, waarbij het gewone huisbezoek niet vergeten wordt. Daarbij is er een soepele grens tussen kerkleden en andere dorpsbewoners.
Actiepunten:
- Handhaven en waar mogelijk uitbreiden van de koffieochtenden.
- Het uitbreiden van het aantal bezoek medewerkers.
- Oog hebben voor specifieke doelgroepen (b.v. jongeren) en specifieke problematiek (huiselijk geweld en sexueel misbruik).
- Taakgroepen vormen i.v.m. het afnemen van het aantal kerkenraadsleden, zodat taken gedelegeerd kunnen worden.
Diaconaat
Doelstellingen:
De doelstelling van de diaconie is het handen en voeten geven aan het geloof door uitingen van barmhartigheid, bewogenheid, gulheid en dienstbaarheid.
Dit wordt vorm gegeven door:
- De gemeente bewust te maken van haar verantwoordelijkheid op het gebied van Diaconie en Zending door toelichting en folders.
- Dienstbaarheid in de eredienst door het houden van collecten, het voorbereiden en assisteren bij het Heilig Avondmaal en het aansteken van de kaarsen.
- Het signaleren van concrete nood in de samenleving, hier maar ook wereldwijd, en het bieden van hulp.
- De gemeente zo actief mogelijk te betrekken bij het werk van Werelddiaconaat en Zending door voorbede en onder- steuning.
Strategie en Organisatie:
Het dienen in de gemeente.
Naast de eerder genoemde taken zorgt de diakonie ook voor:
- Het organiseren van een Voorjaarsgemeenteavond, voorafgegaan door een maaltijd..
- Het organiseren van een jaarlijkse Themadienst met een speciaal diaconaal doel.
- Het uitdelen van een Kerstattentie aan oudere gemeenteleden.
Samenwerking Westhoek:
Met de diaconieën van de kerken in de Westhoek worden overleg- bijeenkomsten gehouden met als doel informatie uit te wisselen en samen te werken.
Dit vindt vorm in:
- Gezamenlijke collecten en inkopen van b.v. Kerstattenties.
- Het organiseren van een Winterontmoetingsmiddag voor alleen- staanden.
- Het organiseren van een jaarlijks uitstapje.
Diaconale doelen:
De vaste doelen van de Diaconie zijn:
- Een jaarlijkse collecte wordt gehouden voor diverse stichtingen o.a. de Stichting Sao Tiago
- De Stichting Pola van der Donck.
- Het ondersteunen van het Classis Zendingsproject Tamale en Vluchtelingenwerk Schouwen-Duiveland.
- Amnesty International. Het uitreiken van schrijfbrieven.
- Het verkopen van eerlijke producten door de Wereldwinkel in Revasa.
De diakonie is verder betrokken bij de Stichting Kinderhulp:
adoptiekind Leena( India), en Dorkas: adoptie granny Zsuzsanne
(Roemenië).
Collecterooster:
Elk jaar wordt een collecterooster opgesteld. Hierbij wordt in grote lijnen het rooster van Kerk in Actie en PKN gevolgd. Daarnaast is er ruimte voor zelf te kiezen doelen, lokaal of in de wereld.
Actiepunten:
- De gemeente actief betrekken bij de keuze van collecten voor een diaconaal doel.
- Informatie naar de gemeente over de activiteiten van de Diaconie verder ontwikkelen.
- Door de recente maatschappelijke ontwikkelingen en bezuinigingen op Zorg en WMO meer aandacht besteden aan diaconale doelen in de regio.
- Het reserve-kapitaal van de Diaconie verhogen i.v.m de maatschappelijke ontwikkelingen.
- Samenwerking van de Diaconieën in de Westhoek verder intensiveren.
Vorming en toerusting
d. Het kringwerk wordt aangeboden vanuit Windkracht 8. De deelnemende kerken, NH Haamstede, NH Burgh, NH Renesse-Noordwelle, allen in de PKN, de GK Haamstede, PKN Scharendijke, de Chr. Geref. Kerk Haamstede en de RK parochie Schouwen-Duiveland zorgen gezamenlijk voor een breed aanbod. Wij staan voor dat de activiteiten van Zonkracht 10 (het gezamenlijke catechisatieproject van de kerken in de westhoek) gehandhaafd worden.
Actiepunten:
- Zonkracht 10 gaat het derde seizoen in en bekeken moet worden hoe deze activiteiten gecontinueerd kunnen worden.
- Contacten met beide basisscholen actueel houden.
Overlegorgaan “Kerk-en-school-samen” is gestart.
Doel is: naar het model van “Samen Vieren “ met elkaar kennis te maken, betrokkenheid te bevorderen en ideeën uit te wisselen.
- Bedoeling is ook te streven naar deelname van kinderen bij vieringen zoals Kerst, Palmpasen, e.d.
- Openstelling van de kerk in de zomer wordt gestimuleerd.
- We hebben veel goede activiteiten maar de PR moet vorm krijgen.
- Toerusting op maat aanbieden aan specifieke groepen in de kerk (pastoraal medewerkers, kerkenraad)
Financiën en beheer
In het kort omvat dit werkveld:
- Beheer van het (on)roerend goed.
- Beheer van het vermogen, de inkomsten en uitgaven.
- Personele zaken: predikant, koster, organist en overige dienstverleners.
Er wordt een jaarlijks terugkerende agenda georganiseerd voor collectes, inzamelingsacties, de rommelmarkt etc. Regelmatig wordt gezorgd voor financiële rapportages en tussentijdse verslaggeving over opbrengsten van financiële acties.
Actiepunten:
- Voorstellen voor het functioneler maken van het kerkgebouw voorleggen aan de kerkenraad: hiervoor is een bouw- commissie ingesteld. Tijdig worden de plannen toegelicht aan de gemeente.
- Het College van Kerkrentmeesters richt zich op extra fondsenwerving door professionalisering van de inzameling kerkbalans, legaten, monumentensubsidies en zoveel moge- lijk marktconforme verhuur van kerk en gebouwen.
- Verdere praktische samenwerking met andere PKN-
gemeenten in de omgeving, teneinde administratie en
beheer van activa te kunnen stroomlijnen.
- Korte- en langere termijn onderhoudsplan voor de monumentale kerk aan de Burghse Ring, de muur rondom, en de pastorie.
- De onderhoudsreserve is de laatste jaren aangesproken;
pogingen zullen ondernomen worden om deze weer op het oude peil te brengen.
- Nadenken over financiële consequenties van vergrijzing en daling van het aantal leden; het College van Kerkrentmeesters nodigt gemeenteleden die nieuwe ideeën hebben, die bij kunnen dragen tot meer opbrengst, contact met hen op te nemen.
Samenwerking met andere kerken
Sinds de drie Hervormde gemeenten in de Westhoek (Serooskerke meegerekend: vier) en de Gereformeerde kerk te Haamstede (die geografisch dezelfde Westhoek omvat), met de gemeente Scharendijke (PKN), tot dezelfde Protestantse Kerk in Nederland behoren, wordt er tweemaal per jaar door de gezamenlijke mode- ramina vergaderd.
Vanuit dit overleg is er een werkgroep geformeerd om af te tasten wat de mogelijkheden zijn van verdergaande samenwerking binnen de PKN in de westhoek in de vorm van een federatie.
Dit is broodnodig, gezien krimp, vergrijzing, teruglopende inkomsten en oplopende kosten. Daarbij “zullen we over onze stokpaardjes heen moeten stappen” zoals een gemeentelid op de gemeenteavond opmerkte.
Naast genoemde ontwikkelingen vanuit de gezamenlijke mode- ramina van de PKN-kerken in de Westhoek is Burgh al jaren lang vertegenwoordigd in twee samenwerkingsverbanden:
- “Samen Vieren”: oecumenisch overleg van zeven kerken, die jaarlijks gezamenlijk o.a. avondgebeden en diensten in de Stille Week voorbereiden en de Eenheidszondag in januari.
- “Windkracht 8”: missionair samenwerkingsverband dat energie en creativiteit bundelt op het punt hoe wij als kerken aan- trekkelijk kunnen optreden richting niet-kerkelijken.
Actiepunten:
- Ideeën ontwikkelen, stappenplannen bedenken en uitvoeren wat betreft praktische samenwerking, op de terreinen van:
∘ Diaconie
∘ Bundeling administratie met de andere kerken.
∘ Boekhoudsysteem bundelen.
∘ Een overkoepelend kerkblad ontwikkelen.
∘ Gezamenlijke “pool” van organisten.
∘ Samenwerking predikanten betreffende opvang,
vervanging en kanselruil handhaven.
∘ Gezamenlijk beleidsplan.
Communicatie (PR)
Voor communicatie intern en extern worden de volgende middelen gebruikt:
- De eilandelijke kerkbode (PKN), verschijnt tweewekelijks.
- Het kerkblad “Van achter de Perebomen”, verschijnt per
kwartaal.
- De website (www.kerkinburgh.nl) bijgehouden door een webmaster.
Kranten en radio worden actief benaderd. In de zomer vooral om de zomeractiviteiten onder de aandacht te brengen. Doelstelling van deze activiteiten is het bieden van een plek in de zomermaanden waar toeristen en inwoners van de Westhoek zich kunnen verdiepen in vragen rond kunst, levensbeschouwing en geloof in de breedste zin van het woord.
Zij vormen in zekere zin ook “PR” voor de gemeente.
Actiepunten:
- Een werkplan maken om bijzondere kerkdiensten en activiteiten onder de aandacht van de media te brengen.
- Onderzoeken van de mogelijkheden om de kerk vaker en breder open te stellen.